صفحه 58-69
https://doi.org/10.22059/giahpzshsj.2023.358216.1022
سعید صداقتیان
چکیده بیماریهای ویروسی به ویژه در سالهای اخیر از اهمیت به سزایی در کاهش عملکرد محصولات کشاورزی برخوردار شدهاند. از آنجایی که ترکیبات دارای اثر مستقیم بر پیکرههای ویروس در دسترس نیستند در اغلب موارد راهکارهای مدیریتی بیماریهای ویروسی، کنترل ناقلین و یا تولید گیاهان تراریخت را شامل میشوند. در همین راستا بررسی عصاره گیاهان عالی به منظور شناسایی ترکیبات ضدویروسی مورد توجه بوده است. پیامدهای باقیمانده سموم و عدم تجزیه بیولوژیکی مواد شیمیایی مصنوعی و آلودگی محیط زیست منجر به تحقیقات در مورد درمانهای غیر سمی و بیولوژیکی جدید برای کنترل بیماریهای ویروسی گیاهی شده است. در این مطالعه، اثر ضد ویروسی عصارههای گیاهی در برابر ویروسهای بیماریزای گیاهی مورد بررسی قرار گرفت. با در نظر گرفتن نتایج پژوهشهای صورت گرفته میتوان انتظار داشت که گونههای گیاهی جدیدی به عنوان منابع ضد ویروسی شناسایی شوند. در نهایت میتوان با شناسایی ترکیبات اثرگذار در این گونهها، به دسترسی به ترکیبات زیستی ضد ویروسی با اثرات سوء کمتر امیدوار بود.
صفحه 5-16
https://doi.org/10.22059/giahpzshsj.2023.91673
مانی جباری، میترا جباری
چکیده امروزه استفاده از سموم و کودهای شیمیایی در تمام جهان به منظور حفظ و افزایش عملکرد محصولات کشاورزی افزایش یافته است این ترکیبات برای افزایش تاثیر آفتکشها و کودهای شیمیایی و تنظیمکننده-های رشد گیاهی یا تسهیل در مخلوط کردن به آنها اضافه میگردند. فعالیت شیمیایی مواد افزودنی بر فرمول بندی محصول یا مخزن دستگاه سمپاش تاثیر میگذارد. تاثیر فعال شدن مواد همراه عبارتند از: کاهش کشش سطحی که موجب افزایش سطح تماس، افزایش میزان رطوبت و خیسکنندگی، افزایش حرکت سم و کودها در شاخ و برگ است. بنابراین، انتخاب یک کمپلکس در فرمولاسیون ترکیبات همراه بسیار مهم است. مواد مکمل در کشورهای توسعه یافته به ویژه آمریکا و اروپا نقش بسیار مهمی را در مصرف ترکیبات مرتبط با بخش کشاورزی را ایفا مینمایند. مواد افزودنی برای کشاورزی بویژه مانند فرمولاسیون گلیفوزات برای کاهش سمیت زیستی اصلاح شدهاند که موجب کاهش هزینه و آلودگی محیطی میگردد، از آن جایی که کاربرد مواد مکمل و همراه در ایران هنوز جایگاه مناسبی ندارد، در این مقاله سعی گردیده است تا با معرفی هر چه بیشتر سورفکتانت ها در کشاورزی، بتوان در آینده نزدیک از این مواد سودمند در جهت بهبود وضعیت کنترل شیمیایی و افزایش عملکرد در کشاورزی ایران استفاده نمود.
صفحه 17-28
https://doi.org/10.22059/GIAHPZSHSJ.2023.357094.1021
عارف مرادپور
چکیده Fusarium oxysporum یک بیمارگر شناخته شده گیاهی خاکزاد است، که باعث پژمردگی آوندی در محصولات کشاورزی در سراسر جهان میشود. در طی فرایند ایجاد آلودگی، فاکتورهای پرآزاری مختلف، مانند آنزیمهای تجزیه کننده دیواره سلولی، همچنین افکتورها و قارچزهرها توسط F. oxysporum ترشح میشود که در بیماریزایی نقش مهمی ایفا میکنند. همچنین این فاکتورها مسئول پاسخ به تنشهای غیر زنده محیطی و میزبان نیز میباشند. در این میان تعدادی از این فاکتورهای رونویسی که از طریق مکانیسمها و مسیرهای مختلف برای بیماریزایی ضروری هستند، مطالعه شدند. این فاکتورهای رونویسی در چند خانواده مرتب شدهاند و خانواده فاکتورهای رونویسی انگشت رویین بزرگترین خانواده در بین این چند خانواده است. مطالعه تحقیقاتی حاضر نقش عملکردی تعدادی از این فاکتورهای رونویسی در F. oxysporum را تعیین کرده است، که براساس نقش بیماریزایی خود در F. oxysporum در چهار گروه مرتب میشوند. علاوه بر این، سایر موارد مانند عملکردهای زیستی، مسیرها، دامنه اهداف، همولوگهای این فاکتورهای رونویسی و تجزیه و تحلیل ارتباط بین آنها با یکدیگر مقایسه شدند. این بررسی یک تجزیه و تحلیل طبقه بندی شده مربوط به ژنهای تنظیم کننده در ارتباط با پرآزاری F. oxysporum ارائه میدهد.
صفحه 44-57
https://doi.org/10.22059/giahpzshsj.2023.91675
سارا آزادبه
چکیده در علوم زیستی استفاده از مدل (Modeling) برای امور پژوهشی در بسیاری از حیطه حیطههای علوم زیستی، کشاورزی و پزشکی رایج و ضروری است. حشرات از مدل-های بیمهره میباشند که در زمینههای مختلف مورد توجه قرار گرفتهاند. حشرات مدل به دلیل وجود ویژگیهای منحصر به فرد از بین هزاران گونه بندپای دیگر به عنوان جانور مدل انتخاب شدهاند که مگس سرکه از پیشتازترین گونههاست. مگس سرکه (Drosophila melanogaster) از حدود 100 سال پیش تاکنون به عنوان مدل آزمایشگاهی استفاده میشود. مگس سرکه، به دلیل سهولت دسترسی و پرورش در شرایط آزمایشگاهی، دوره تکاملی کوتاه (10 روز)، تولید تعداد زیادی تخم، مطالعه آسان صفات (4 جفت کروموزوم)، به عنوان مدل آزمایشگاهی در زمینههای کشاورزی، پزشکی، زیست شناسی استفاده میشود. در علم کشاورزی بررسی مقاومت به سموم شیمیایی و متابولیسم سموم با استفاده از مگس سرکه قابل انجام است. در علوم پزشکی، مطالعه بیماریهای انسانی از جمله آلزایمر، پارکینسون، اختلالات شناختی – رفتاری، دیابت و نیز تشخیص سرطان با استفاده از مگس سرکه قابل انجام است. به علاوه آزمایشات دارویی روی مگس سرکه قابل اجرا است. در علوم زیست شناسی جهت کشت سلولی و بررسی اثر متابولیتها کاربرد دارد. مطالعات ژنتیکی نیز همچون بررسی انواع جهشها بهویژه جهش بینایی، جهش در فرآیندهای رفتاری، جهش در الگوهای جنینی قابل انجام است.
صفحه 29-43
https://doi.org/10.22059/giahpzshsj.2023.91674
مهدی قربانی
چکیده گیاهان هر روز در معرض عوامل متعدد محیطی قرار میگیرند، بنابراین برنامهریزی مجدد دقیق برای برقراری تعادل بین پاسخ به تنش و فرآیندهای رشد و نمو گیاه ضروری است. در گیاهان عالی، اسیدهای ریبونوکلئیک (RNAها) میتوانند بین سلولها، بافتها و همچنین در مسافتهای طولانی از طریق آوند آبکش حرکت کنند. تمام کلاسهای RNA در نمونههای آوند آبکش یافت شده است، اما تاکنون سازوکار چگونگی انتقال RNA به خوبی درک نشده است. نکته قابل توجه این است که RNAهای کوچک و برخی mRNAها میتوانند بهصورت سلول به سلول یا به صورت یکپارچه در گیاه حرکت کنند و به این ترتیب بهعنوان عامل خاموش کننده متحرک در داخل گیاه عمل میکنند. در این مقاله بهطور خلاصه به دستهبندی RNAهای متحرک، کارکردهای زیستی انتقال RNA از جمله نقش آنها در ایمنی و ریختزایی گیاه، سازوکارهای انتقال از جمله: توالیهایی که انتقال RNA را تسهیل میکنند، پروتئینهای متصل شونده به RNA، انتقال RNA با تنظیم نفوذپذیری پلاسمودسماتا، مسیرهای جایگزین بالقوه در انتقال RNA مثل شبه-اگزوزومهای گیاهی خواهیم پرداخت. درک عمیقتر این اطلاعات زیستی برای گشودن مسیرهای جدید و جالب برای برنامههای کاربردی اصلاحی از جمله شناسایی و توسعه محصولات مقاوم به تنشهای زیستی و غیرزیستی بسیار مهم است.