علمی-ترویجی گیاه پزشک

ارزیابی کارکرد و پیامدهای زیست‌محیطی قارچ‌کش‌های مبتنی بر ساختار آزول در بخش کشاورزی

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله مروری

نویسندگان

مانی جباری 1
میترا جباری 2
مینا جباری 3

1 گروه گیاهپزشکی، دانشگاه آزاد اسلامی قائمشهر، قائمشهر، ایران

2 کارشناس ارشد، گروه علوم و مهندسی باغبانی، دانشکده تولید گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

3 گروه شیلات، دانشکده علوم دامی و شیلات، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران

10.22059/giahpzshsj.2026.409051.1042
چکیده
ترکیبات آزول به‌دلیل کارایی بالا در مدیریت آفات و بیماری‌های قارچی، به یکی از پرکاربردترین گروه‌های آفت‌کش در سطح جهان تبدیل شده‌اند. اکثریت این ترکیبات، به‌ویژه تریازول‌ها، با هدف قرار دادن آنزیم دمتیلاز و مهار مسیر بیوسنتز ارگوسترول در غشای سلولی قارچ‌ها عمل می‌کنند. گستره کاربرد این ترکیبات از حفاظت محصولات کشاورزی و باغبانی تا صنایع غذایی و درمان عفونت‌های قارچی در پزشکی گسترش یافته است. علی‌رغم نقش کلیدی آزول‌ها در امنیت غذایی، استفاده متمرکز و مکرر از آن‌ها منجر به بروز چالش‌های زیست‌محیطی جدی، از جمله پایداری در اکوسیستم‌ها و تجمع زیستی در گونه‌های آبزی و خشکی‌زی غیرهدف شده است. با این وجود، به‌دلیل بازدهی مطلوب و شاخص‌های سمیت نسبتاً پایین‌تر نسبت به نسل‌های پیشین آفت‌کش‌ها، مشتقات مختلفی از این خانواده نظیر تریازول‌ها، پیرازول‌ها، ایمیدازول‌ها و اکسازول‌ها همچنان به‌عنوان اجزای فعال اصلی در فرمولاسیون محصولات حفاظت از گیاهان مورد تأیید و استفاده قرار دارند. این نوشتار ضمن بررسی مکانیسم عمل و کاربردهای این ترکیبات، به تحلیل توازن میان کارایی کشاورزی و مخاطرات اکولوژیک آن‌ها می‌پردازد.

کلیدواژه‌ها

پایداری محیطی
تجمع زیستی
مدیریت آفات. موجودات غیرهدف
مهارکننده‌های دمتیلاز
موضوعات
علمی-ترویجی گیاه پزشک

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 20 مرداد 1405

صفحه اصلی

راهنمای نویسندگان

اخبار

ارسال مقاله

تماس با ما