نوع مقاله : مقاله مروری
نویسنده
گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران
چکیده
قارچهای جنس Trichoderma بهعنوان یکی از موفقترین عوامل مهار زیستی، نتیجهی یک فرایند تکاملی پیچیده و چندبعدی هستند که طی آن، مجموعهای از صفات ژنتیکی، فیزیولوژیکی و اکولوژیک بهصورت هماهنگ شکلگرفتهاند. این مقاله با تمرکز بر دیدگاه تکاملی، به بررسی روند تکامل مکانیسمهای مهار زیستی در Trichoderma میپردازد و نشان میدهد که توانایی این قارچها در رقابت، مایکوپارازیتیسم، تولید متابولیتهای ثانویه و القای مقاومت در گیاه میزبان، حاصل انتخاب طبیعی و سازگاری تدریجی با زیستبومهای متنوع خاکی و ریزوسفر است. تنوع ژنتیکی بالا در سطح گونهها و سویهها، بهعنوان یکی از عوامل کلیدی موفقیت Trichoderma، امکان انعطافپذیری عملکردی و پاسخ مؤثر به شرایط متغیر محیطی و بیمارگربیمارگرهای مختلف را فراهم کرده است. در این چارچوب، تعاملات پیچیده Trichoderma با گیاهان و میکروارگانیسمهای دیگر، نهتنها کارایی آن را بهعنوان عامل مهار زیستی افزایش داده، بلکه نقش آن را در کشاورزی پایدار و کاهش وابستگی به سموم شیمیایی برجسته میسازد. نتایج این بررسی نشان میدهد که درک فرآیندهای تکاملی حاکم بر شکلگیری صفات مهاری در Trichoderma، میتواند مبنایی علمی برای انتخاب سویههای کارآمدتر و بهینهسازی کاربرد عملی آنها در سیستمهای کشاورزی باشد.
کلیدواژهها
)